Mazovian Region

Ciechanów

  Nowoczesna wieża ciśnień wybudowana w 1976 roku. Wieża ma unikalną konstrukcję – zbiornik z blachy stalowej, o pojemności 1.560 m3, ma kształt opony (torusa) wykonanej z rury o średnicy 6 m i opiera się na hiperboidalnej konstrukcji wsporczej, wykonanej z 64 prostych rur, z wierzchołkami odpowiednio przemieszczonymi w stosunku do ich podparcia na fundamencie. Głównym projektantem był architekt J. Bogusławski, projekt opracowano w Biurze Projektowo – Badawczym Budownictwa MIASTOPROJEKT MAZOWSZE w Warszawie przy współpracy Politechniki Warszawskiej. […]

Drwalew

Drwalew

Garbatka Letnisko

  Zdjęcia:  Małgorzata Łoś, sierpień 2008 r.

Gorzewo

  Wieża ciśnień w Gorzewie koło Gostynina (wcześniej nazywało się Kruk). Niegdyś – ok. 1936 r. mieściło się tam sanatorium przeciwgruźlicze, a do niego było pobudowane osiedle mieszkaniowe, wieża ciśnień służyła jeszcze do lat 90. XX w. do rozprowadzania wody po osiedlu, aby zapewnić odpowiednie ciśnienie w mieszkaniach.   Zdjęcie: Marek Dziubała, 2011 r.

Gostynin

Gostynin_PKP

Grodzisk Mazowiecki

GrodziskMazowiecki

Grójec

Grojec

Konstancin – Jeziorna

  Wieża ciśnień wybudowana wraz ze stacją wodociągów w 1899 r. według projektu E. Lilpopa. Była własnością Towarzystwa Akcyjnego Ulepszonych Miejscowości Letniczych, a następnie Zarządu Osady i Uzdrowiska Konstancin.   Zdjęcia: Małgorzata Łoś, grudzień 2008 r. ——————————————————————————————————————– Zdjęcia: Małgorzata Łoś, marzec 2001 r.

Krasne

Krasne

Leszno

Leszno

Lipówki

Lipowki_wodociag

Łochów

Lochow

Małkinia Górna

  Kolejowa wieża ciśnień. Typowa żelbetowa konstrukcja z lat 50. XX w. Prawie na całej linii Zielonka – Kuźnica Białostocka (stanowiącej odcinek dawnej “kolei petersburskiej”) są wieże tego typu. Kiedyś na stacji Małkinia były dwie inne wieże ciśnień (jedna całkowicie drewniana, druga z murowanym trzonem i drewnianą obudową zbiornika) ale nie przetrwały do dnia dzisiejszego.   Zdjęcia: Małgorzata Łoś, sierpień 2008 r. ——————————————————————————————————————– Zdjęcia: Małgorzata Łoś, maj 2004 r.

Mińsk Mazowiecki

  Wieża ciśnień (wygląda jak kolejowa, ale prawdopodobnie jest to wodociągowa wieża; stara kolejowa wieża ciśnień na stacji w Mińsku Mazowieckim już nie istnieje).      Zdjęcia: Małgorzata Łoś, maj 2008 r. ——————————————————————————————————————– Zdjęcia: Małgorzata Łoś, październik 2001 r.

Mława

  Kolejowa wieża ciśnień.   Zdjęcia: Małgorzata Łoś, wrzesień 2008 r.

Nowy Dwór Mazowiecki

  Wieża wodna w Twierdzy Modlin. Wybudowana około 1870 r. na dziedzińcu koszar.    Wieża na starej pocztówce: ——————————————————————————————————————- Zdjęcia: Małgorzata Łoś, październik 2002 r.

Nowy Dwór Mazowiecki

  Druga wieża wodna w kompleksie budynków koszarowych Twierdzy Modlin – środkowa wieża cytadeli – dobudowana prawdopodobnie w latach 20. XX w. Znajdują się w niej cztery olbrzymie zbiorniki z wodą, zaopatrujące całe koszary w wodę. Podobno woda jeszcze w nich jest!   Zdjęcia: Małgorzata Łoś, sierpień 2004 r.

Nowy Dwór Mazowiecki

  Kolejowa wieża ciśnień z lat 20. XX w. (budowa stacji kolejowej została ukończona w 1927 roku). Wieża wodna oraz budynek dworca zostały wzniesione prawdopodobnie według projektu Bronisława Brochwicz-Rogóyskiego i przy udziale Romualda Millera – dla Wydziału Budownictwa Warszawskiej Dyrekcji PKP w latach 20. XX w. Jest to konstrukcja ramowa, żelbetowa. W wieży mieści się żelbetowy płaskodenny zbiornik o pojemności 100 m3. Oryginalnie wieża posiadała spiczasty dach namiotowy przykryty dachówką. W 2003 lub na początku 2004 r. dach […]

Mszczonów

  Kolejowa wieża ciśnień wybudowana, wraz z linią kolejową, około 1956 r.   Zdjęcia: Małgorzata Łoś, listopad 2009 r. ——————————————————————————————————————– Zdjęcia: Małgorzata Łoś, maj 2003 r.

Nasielsk

  Kolejowa wieża ciśnień.   Zdjęcia: Małgorzata Łoś, styczeń 2010 r.  ——————————————————————————————————————– Zdjęcia: Małgorzata Łoś, luty 2003 r. 

Nowy Dwór Mazowiecki

NowyDworMazowiecki

Ostrołęka

  Kolejowa wieża ciśnień.   Zdjęcia: Małgorzata Łoś, kwiecień 2005 r.

Otwock

  Kolejowa wieża ciśnień.   Zdjęcia: Małgorzata Łoś, sierpień 2007 r. ——————————————————————————————————————– Zdjęcia: Małgorzata Łoś, sierpień 2004 r. ——————————————————————————————————————– Zdjęcia: Małgorzata Łoś, czerwiec 2001 r.

Otwock

  Wieża ciśnień na terenie dawnego sanatorium m. Stołecznego Warszawy i Towarzystwa Brijus – Zdrowie, powstałego w latach 1911-29. Dziś na terenie dawnego sanatorium mieści się szpital. Cały zespół szpitalny wpisany został w 2006 r. do rejestru zabytków.   Zdjęcia: Małgorzata Łoś, sierpień 2007 r.

Otwock

  Wieża ciśnień na terenie dawnego Wojskowego Sanatorium Przeciwgruźliczego, powstałego w latach 1933-36.  Budowa kompleksu sanatoryjnego została ukończona w 1935 roku. Projektantem był Edgar Norwerth (architekt m.in. warszawskiej AWF i służewieckich wyścigów). Wzorował się na budownictwie sanatoryjnym Francji i Szwajcarii. Budynki gospodarcze i administracyjne projektował także architekt Biernacki. Cały zespół szpitalny wpisany został w 2006 r. do rejestru zabytków. Budynek główny kompleksu, wraz z łącznikiem i kuchnią, jest jednym z czołowych przykładów umiarkowanego funkcjonalizmu w architekturze […]

Pałuki

Paluki

Piaseczno

Piaseczno_PKP

Piastów

Piastow

Pilawa

Pilawa_PKP

Pionki

Pionki_zaklad

Platerów

Platerow

Płock

  Pięciokondygnacyjna wieża ciśnień wybudowana w latach 1892-94 przy ówczesnej ul. Warszawskiej, dziś Pl. Dąbrowskiego. Wieża stanowiła element miejskiej sieci wodociągowej, jej zbiornik miał pojemność „siedem tysięcy wiader”. Długo była jedną z najwyższych budowli w Płocku. W okresie międzywojennym znajdowały się w niej mieszkania, a po wojnie warsztat naprawczy i archiwum Wodociągów. Dwukrotnie w czasie wojen była uszkodzona, ale dzięki solidnej konstrukcji przetrwała bombardowania. Od wielu lat wieża stała pusta. Jakiś czas temu została przekazana pierwszemu […]

Płońsk

Plonsk

Pruszków

Pruszkow

Pułtusk

Wieża ciśnień na terenie dawnej jednostki wojskowej. Do rejestru zabytków wpisany jest cały zespół koszar, pochodzący z lat 1880-1890, wpis obejmuje 6 budynków koszarowych oraz wieżę ciśnień.   Zdjęcia: Małgorzata Łoś, styczeń 2010 r. ——————————————————————————————————————–  Zdjęcia: Małgorzata Łoś, luty 2003 r.

Radom

Radom_PKP

Radom

  Wodociągowa wieża ciśnień wybudowana w 1926 roku, według projektu architekta Feliksa Michalskiego. Jej wysokość to 28 metrów. W 1924 r. Magistrat Radomia zawarł z amerykańskim towarzystwem Ulen and Company umowę dotyczącą wykonania szeregu inwestycji komunalnych oraz udzielenia na na ten cel pożyczki w wysokości 2 571 000 USD. Prawie połowę pożyczki przeznaczono na budowę urządzeń wodociągowo-kanalizacyjnych, w tym wieży ciśnień. W 1927 r. powołano do życia Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji. Wieża służyła miastu do […]

Radom

  Wieża ciśnień w dzielnicy Potkanów na południu Radomia, zbudowana podczas wojny przez Niemców. Obecnie wykorzystywana przez wodociągi miejskie.   Zdjęcia: Małgorzata Łoś, październik 2009 r.

Radom

Radom_zaklad

Ruda Talubska

RudaTalubska

Siedlce

  Kolejowa wieża ciśnień.   Zdjęcie: Małgorzata Łoś, wrzesień 2003 r.

Siedlce

Siedlce_ulSokolowska

Sierpc

  Kolejowa wieża ciśnień wybudowana w latach 20. XX w. według typowego projektu. W 1999 r. w ramach „zabezpieczenia przed zniszczeniem” rozebrano i zdjęto stożkowaty dach wieży. Cały zespół dworca kolejowego, wybudowany w latach 1924-26, wpisany jest do rejestru zabytków.   Zdjęcia: Małgorzata Łoś, październik 2017 r. ——————————————————————————————————————— Zdjęcia: Leszek Kowalik, luty 2012 r. ——————————————————————————————————————– Zdjęcia: Małgorzata Łoś, kwiecień 2011 r. ——————————————————————————————————————– Zdjęcia: Małgorzata Łoś, maj 2002 r.

Sierzchów

Sierzchow

Sochaczew

  Kolejowa wieża ciśnień z lat 20. XX w.   Zdjęcia: Krzysztof Łoś, kwiecień 2017 r. ——————————————————————————————————————– Zdjęcia: Małgorzata Łoś, wrzesień 2009 r. ——————————————————————————————————————– Zdjęcia: Małgorzata Łoś, kwiecień 2002 r.

Sochaczew

  Dawna kolejowa wieża ciśnień na stacji w Sochaczewie. Wieża ta została zniszczona w 1915 roku przez Niemców w czasie bitwy z Rosjanami nad dolną Bzurą i Rawką.   Skan zdjęcia i informacje: Janusz Matusiak

Tarczyn

  Wieża ciśnień na stacji Tarczyn dawnej Grójeckiej Kolejki Wąskotorowej (stacja położona na wschód od Tarczyna, między Rudą a Józefowem).   Zdjęcia: Małgorzata Łoś, lipiec 2016 r.   ——————————————————————————————————————– Zdjęcia:  Karol Gawryś, sierpień 2015 r. ——————————————————————————————————————– Zdjęcie: Małgorzata Łoś, grudzień 2003 r.

Tarczyn

    Zdjęcia: Małgorzata Łoś, lipiec 2016 r. ——————————————————————————————————————— Zdjęcia: Małgorzata Łoś, kwiecień 2001 r.

Tłuszcz

  Kolejowa wieża ciśnień wybudowana w 1911 r., zniszczona w czasie wojny  (sam budynek przetrwał), wyremontowana po wojnie.   Zdjęcia: Małgorzata Łoś, kwiecień 2002 r.

Tłuszcz

  Tymczasowa wieża ciśnień postawiona w okresie I wojny światowej, w związku ze zniszczeniem przedwojennej kolejowej wieży wodnej.   Zdjęcie z 1915 r. przedstawiające żołnierzy niemieckich na prowizorycznej wieży ciśnień, ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego >> 

Warka

  Kolejowa wieża ciśnień. Wieża już nie istnieje, została rozebrana w grudniu 2013 roku.   Zdjęcia: Małgorzata Łoś,wrzesień 2002 r.

Warszawa

  Wieża ciśnień na terenie Stacji Filtrów wybudowanej w latach 1883-1886, według projektu Williama Lindleya. W Warszawie, od połowy XIX wieku, działał wodociąg Henryka Marconiego wykorzystujący wodę z Wisły. Jednak wkrótce okazał się on niewystarczający dla szybko rozwijającego się miasta. Z inicjatywy prezydenta miasta Sokratesa Starynkiewicza w 1876 r. magistrat powierzył Williamowi Lindleyowi opracowanie projektu nowych wodociągów oraz systemu kanalizacji. Projekty zostały przekazane magistratowi 2 lata później i po ich zatwierdzeniu podpisano umowę z Williamem […]

Warszawa

  Wieża ciśnień z czerwonej cegły, na terenie starej Gazowni Warszawskiej. Obecna wieża została wybudowana w 1900 r. i była eksploatowana do 1992 r. Zbiornik jest umieszczony na wysokości 20 m nad terenem i ma pojemność 110 m3. Zespół gazowni wpisany jest do rejestru zabytków. Gazownia, oddana do eksploatacji jesienią 1887 r., powstała na ok. 3,5 hektarowym terenie na styku wsi Wielka Wola z gminą Czyste. W jednym z dziewiętnastowiecznych budynków mieści się dzisiaj Muzeum Gazownictwa. Jest […]

Warszawa

  Drewniana wieża ciśnień przy budynku (również drewnianym) stacji Grochów kolejki  wąskotorowej łączącej Jabłonnę z Pragą i Karczewem. Drewniane budynki stacji Grochów (w tym niestety również wieża) spłonęły podczas wrześniowego oblężenia Warszawy w 1939 r. Kolejka była stopniowo zamykana w latach 50. i 60. (w 1963 r. zamknięto ostatni odcinek).   Zdjęcie i informacje z artykułu J. Majewskiego opublikowanego w Gazecie Wyborczej z dn. 27.VI.03 r.

Warszawa

  Starsza z dwóch wież ciśnień na terenie dawnej Huty Warszawa. Budowa huty rozpoczęła się w 1952 roku, a w 1957 roku uruchomiono odlewnię staliwa – pierwszy obiekt produkcyjny na terenie huty. Produkcję stali rozpoczęto 29 kwietnia 1957 roku. Obecnie zakład wciąż działa jako Huta ArcelorMittal.    Zdjęcia: Małgorzata Łoś, maj 2005 r.

Warszawa

  Nowsza z dwóch wież ciśnień na terenie dawnej Huty Warszawa. Budowa huty rozpoczęła się w 1952 roku, a w 1957 roku uruchomiono odlewnię staliwa – pierwszy obiekt produkcyjny na terenie huty. Produkcję stali rozpoczęto 29 kwietnia 1957 roku. Obecnie zakład wciąż działa jako Huta ArcelorMittal.       Zdjęcia: Stanisław Skonieczny, luty 2011 r.

Warszawa

  Okrągły wodozbiór naprzeciwko Starej Pomarańczarni, w Łazienkach Królewskich. Wodozbiór wzniósł w latach 1777-1778 Dominik Merlini dla dostarczania wody do fontann ogrodowych. Przebudował go w latach 1823-1827 Chrystian Piotr Aigner, na wzór starożytnego grobowca Cecylii Metelli w Rzymie. Obecnie mieści się w nim galeria.   Zdjęcia: Małgorzata Łoś, styczeń 2009 r.  ——————————————————————————————————————– Zdjęcia: Małgorzata Łoś, maj 2001 r.

Warszawa

  Wieża ciśnień w Ogrodzie Saskim, zwana wodozbiorem. Wieża wraz z pompownią została wzniesiona w latach 1853 – 1854 na wzór świątyni Westy z Tivoli, według projektu Henryka Marconiego, projektanta wodociągu. W XIX w. rozrastająca się Warszawa potrzebowała coraz więcej wody, której na dodatek zaczęło brakować w wysychających źródłach i korytach strumieni. Wówczas skierowano zainteresowanie ku Wiśle. Problemem natury technicznej było pokonanie wzniesienia skarpy wiślanej i wpompowanie wody rzecznej wysoko na poziom miasta. Pierwszym wodociągiem pokonującym barierę […]

Warszawa

  Wieża ciśnień na terenie toru wyścigów konnych na Służewcu w Warszawie. Została wzniesiona w czasie budowy Toru Wyścigów Konnych – w latach 20. XX w. Wieża była dość wysoka, posiadała dwie studnie głębinowe, które zasilały w wodę cały teren. Posiadała 2 zbiorniki: główny o objętości 25 m3, który dostarczał wodę do zraszania bieżni torów wyścigowych, i mniejszy zbiornik obsługujący trybuny, stajnie, budynki mieszkalne i gospodarcze. W maju 1943 r. Niemcy wysadzili ją w powietrze, bo przeszkadzała […]

Warszawa

  Wieża ciśnień na terenie Akademii Wychowania Fizycznego. Uczelnia nosząca pierwotnie nazwę Państwowy (potem Centralny) Instytut Wychowania Fizycznego powstała z inicjatywy Józefa Piłsudskiego. Projektantem kompleksu był prof. Edgar Norwerth. Połączył on awangardową architekturę funkcjonalistyczną z elementami modernistycznego klasycyzmu i dekoracją w modnym wówczas stylu art déco. W skład zespołu wchodzą: gmach główny z aulą, pływalnia połączona z charakterystyczną wysoką wieżą ciśnień (wieżę ciśnień wybudowano, aby zapewnić możliwość sprawnego dostarczania wody do basenów, wieża stanowi jednoczesnie […]

Warszawa

  Zakładowa wieża ciśnień na terenach Towarzystwa Akcyjnego Fabryki Produktów Chemicznych “Praga” przy ulicy Szwedzkiej. Wieża powstała między 1896 a 1905 rokiem i wraz z kominem (wys. 83 m) z tej samej fabryki była najwyższym obiektem Nowej Pragi. Wieża już nie istnieje, ale komin przetrwał.   Zdjęcie przesłane przez Janusza Matusiaka

Warszawa

  Wieża ciśnień z warszawskiej gazowni na Solcu, przy ulicy Ludnej. Wieża zlokalizowana była na wprost połączenia ulic Ludnej i Czerniakowskiej, przy budynku straży ogniowej. Powstała po 1872 roku, gdyż w tym roku gazownia kupiła te tereny od rodziny Janaschów. Jednocześnie musiała powstać przed rokiem 1897, gdyż jest ujęta ma planach Lindleya, właśnie z tego roku. Zbudowana była z czerwonej cegły. Została rozebrana po 1945 roku.   Zdjęcia i informacje: Janusz Matusiak

Warszawa

  Zakładowa wieża ciśnień na terenie zakładów Polfy Tarchomin na Warszawskiej Białołęce. Projekt budowy wieży ciśnień w ówczesnej Fabryce Penicyliny w Tarchominie powstał w 1949 r., został opracowany przez inż. L. Rowińskiego, z firmy Miastoprojekt – Specjalistyczne Przedsiębiorstwo Projektowania Budownictwa Miejskiego. Wieża ma ok. 41 m wysokości. Główna bryła ma 34,75 m, powyżej pierwotny projekt przewidywał galeryjkę ze spadzistym dachem i wysoką iglicą (łącznie ok. 47 m). Prace związane z budową rozpoczęto w 1953 r. Ostatecznie planowanego zwieńczenia […]

Warszawa

  Zakładowa wieża ciśnień na terenie dawnej stalowni praskiej (Warszawska Fabryka Stali) działającej w latach 80. i 90. XIX wieku. Wieża już nie istnieje.   Zdjęcie przesłane przez Janusza Matusiaka

Warszawa

  Dawna zakładowa wieża ciśnień należąca do Zakładów Mechanicznych w Ursusie. Wieża ciśnień wykonana była według projektu architektów Franciszka Lilpopa i Karola Jankowskiego. Budynek w wewnątrzzakładowej inwentaryzacji nosił numer 16, pojemność zbiornika wody wynosiła 68 000 litrów, zimą podgrzewany był za pomocą gazu ziemnego. Wysokość wieży 18,9 m, średnica zbiornika 4,3 m. W 1923 r. nastąpiła zmiana nazwy dotychczasowej “Fabryki Silników i Traktorów URSUS – S.A.” na “na Zakłady Mechaniczne URSUS – S.A.”, a głównym celem spółki […]

Warszawa

  Wieża ciśnień wodociągu praskiego. Wodociąg dla prawobrzeżnej części Warszawy otwarto w 1869 roku. Został zaprojektowany przez inż. Alfonsa Grotowskiego. Wodociąg działał przez 27 lat do roku 1896. Jego funkcję przejęły od 1892 r. wodociągi Lindleya. Budynek wodociągów wraz z wieżą ciśnień stał między dzisiejszymi ulicami Kłopotowskiego a Okrzei na Pradze. Miał formę nakrytej kopułą rotundy z przyległą wieżą zwieńczoną tarasem z balustradą. Projektantami budynku byli architekci: Zygmunt Kiślański i Edward Cichocki. Wodę pobierano z Wisły […]

Warszawa

  Wieża ciśnień na terenie zakładów VIS. Decyzja o budowie zakładów została podjęta w 1900 roku. Wtedy to Spółka Akcyjna “Towarzystwo Fabryki Maszyn Gerlach i Pulst” zadecydowała o rozbudowie swoich dotychczasowych zakładów i przeniesieniu fabryki z ulicy Srebrnej na ulicę Dworską (obecnie ul. Kasprzaka). Powstał bardzo nowoczesny zakład produkujący obrabiarki, prasy hydrauliczne, a także całkowite wyposażenie warsztatów dla fabryk i hut. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości fabryka została znacjonalizowana i jako Państwowa Fabryka Karabinów stała […]

Wierzbica

Wierzbica

Wołomin

Wolomin

Ząbki

Zabki_szpital

Żyrardów

Zyrardow_PKP

Żyrardów

  Zakładowa wieża ciśnień na terenie tzw. Bielnika (zespół obiektów związanych z suszeniem przędzy i bieleniem tkanin, należący niegdyś do żyrardowskiej fabryki wyrobów lnianych). Wieża już nie istnieje, została zburzona przed 2015 r.   Zdjęcia: Małgorzata Łoś, listopad 2009 r.

Radom

. Zakładowa wieża ciśnień, na terenie dawnej garbarni. Wieża posiada żelbetowy jednokomorowy zbiornik na wodę. Zakłady garbarskie założył w 1897 r. Józef Samsonowski. Wielokrotnie zmieniały właściciela. Od 1919 r. funkcjonowały jako spółka Zakłady Garbarskie “Praca”. Przed wybuchem II wojny światowej garbarnia należała do inż. Mordechaja Cemacha. Zatrudniała około 90 pracowników i była jedną z najnowocześniejszych w kraju. Po wojnie weszła w skład Radomskich Zakładów Garbarskich jako zakład nr 3. Obecnie budynki stoją puste. . Zdjęcia: […]

Siedlce

. Nieistniejące bliźniacze wieże kolejowe. Były  elementem infrastruktury kolei Warszawsko-Terespolskiej, otwartej w 1866 roku, zwanej Drogą Żelazną Warszawsko-Terespolską, łączącej Warszawę z Cesarstwem Rosyjskim.  .

Parciaki

. Kolejowa wieża ciśnień z 1929 r. Na obudowie zbiornika – napis „Parciaki” z dwóch stron i z przodu data „1929”. . Zdjęcia: Małgorzata Łoś, czerwiec 2004 r.